شربت جلاب نوشداروی سنتی
در منابع طب ایرانی، شربت جُلاب یکی از نوشیدنیهای سنتی پرفایده محسوب میشود که ترکیبی است از گلاب، شیرینکنندههایی مانند شکر، نبات یا عسل، و در برخی نسخهها زعفران. نوع سادهتر این نوشیدنی که تنها از گلاب و شیرینکننده تشکیل شده، با نام «جلاب خام» شناخته میشود.
طرز تهیه شربت جلاب زعفران
برای تهیه این شربت خوشعطر و پرخاصیت:
مواد لازم:
گلاب: ۱ لیتر
نبات سفید: ۱ کیلوگرم
زعفران ساییده: ۱ مثقال
گلاب و نبات را در ظرف مناسبی ریخته و حرارت دهید تا نبات کاملاً در گلاب حل شود. کف روی آن را بگیرید و اجازه دهید بجوشد تا حجم آن به نصف برسد و قوام مناسبی پیدا کند. در این مرحله، زعفران دمکرده در مقدار کمی گلاب (که از قبل آماده کردهاید) را به آن افزوده و پس از ۲–۳ دقیقه، از روی حرارت بردارید. پس از خنک شدن، شربت را در بطری تمیز ریخته و در یخچال نگهداری کنید.
مطالب پیشنهادی مرتبط
اگر به آموزههای طب سنتی علاقهمند هستید، توصیه میکنیم مقاله جامع ما درباره تدابیر فصل بهار از دیدگاه حکمای طب ایرانی را نیز مطالعه کنید.
نکات مهم:
حرارت زیاد و جوشیدن طولانی میتواند از خواص زعفران بکاهد.
برای حفظ رنگ شربت، از ظروف شیشه ای یا لعابی استفاده شود.
بهترین زمان مصرف شربت جلاب زعفران
میتوان به خواننده توصیه کرد که این شربت را در چه زمانهایی از روز مصرف کند:
صبح ناشتا: برای تقویت قلب، رفع افسردگی و پاکسازی مزاج
بعد از غذا: برای کمک به هضم، بهویژه اگر غذا سنگین یا سرد باشد
قبل از خواب: در مقدار کم، برای آرامش اعصاب و کمک به خواب
شربت جلاب یا گلاب و زعفران
ترکیب با عرقیات گیاهی مناسب
با توجه به طبع گرم شربت، اگر بخواهیم آن را با عرقیات ترکیب کنیم، میتوان به این گزینهها اشاره کرد:
عرق بیدمشک: برای کاهش شدت گرمی شربت، مناسب برای افراد با مزاج گرم
عرق گاوزبان یا بهار نارنج: برای تقویت آرامبخش بودن شربت
عرق کاسنی یا شاهتره: برای اصلاح مزاج، بهویژه در فصل تابستان یا در افراد گرممزاج
خواص درمانی و مزاجشناسی
بر اساس منابع طب سنتی، این شربت دارای مزاج گرم و معتدل است، بهویژه زمانی که با عسل تهیه شود. استفاده از عسل آن را مقویتر و برای افراد سردمزاج و کسانی که فعالیت فکری یا بدنی زیادی دارند، مناسبتر میکند.
شربت جلاب زعفران میتواند:
قلب را تقویت کند
به بهبود رنگ چهره کمک کند
از اضطراب، افسردگی، ترس و وحشت بکاهد
درد معده ناشی از سردی را تسکین دهد (بهویژه اگر گرم نوشیده شود)
در فصل گرم، با کاهش میزان زعفران، این شربت میتواند به عنوان نوشیدنی خنککننده و نشاطآور مصرف شود.
نسبتهای مختلف تهیه جلاب در منابع سنتی
در کتب طب ایرانی، نسبت گلاب به شیرینکننده متفاوت بیان شده؛ برای مثال:
گلاب سه برابر شکر
گلاب و شکر به نسبت مساوی
دو پیمانه آب، یک پیمانه گلاب
ده پیمانه شکر، پنج پیمانه آب و یک پیمانه گلاب
خواص زعفران در این شربت
زعفران طبعی گرم و خشک دارد و افزون بر ایجاد نشاط و آرامش، به عنوان بازکنندهی انسدادهای مغزی، کبدی و طحالی، و پاککننده کلیه و مثانه شناخته میشود.
موارد احتیاط
به دلیل خاصیت قاعدهآور زعفران، مصرف این شربت در دوران بارداری و قاعدگی ممنوع است.
زیادهروی در مصرف زعفران میتواند باعث تپش قلب و حتی حالتهای هیجانی مانند خندههای غیرقابل کنترل شود.
در صورت بروز علائم، حتماً با پزشک مشورت شود.
گردآوری: بانو زینب عباسی
نقل قول از: دکتر ناصر رضایی پور، متخصص طب ایرانی
این محتوا توسط دکتر جلال عباسیان، دکترای گیاهان دارویی بررسی و تأیید شده است.
📝 تاریخ انتشار: ۱۴۰۴/۰۲/۳۰
