چطور زود باردار شوم؟ نظر دکتر تبرایی متخصص طب سنتی

در دنیای امروز که چالش‌های باروری رو به افزایش است، بازگشت به حکمت‌های کهن و آموزه‌های طب سنتی ایرانی می‌تواند دریچه‌ای نو به سوی امید و سلامتی باز کند. این مکتب غنی، نه تنها به درمان بیماری‌ها می‌پردازد، بلکه بر پیشگیری و حفظ تعادل درونی انسان تأکید ویژه‌ای دارد. از دیدگاه حکمای طب سنتی، باروری تنها به سلامت دستگاه تناسلی محدود نمی‌شود؛ بلکه یک فرآیند پیچیده است که سلامت عمومی بدن، تعادل روحی و حتی کیفیت زندگی فرد را شامل می‌شود. در واقع، بدن انسان زمانی بهترین ثمر را می‌دهد که در هماهنگی کامل با محیط اطراف و نیازهای درونی خود باشد.

پایه و اساس باروری با طب سنتی

طب سنتی ایرانی برای دستیابی به این هماهنگی و ارتقاء سلامت باروری، شش اصل بنیادین را معرفی می‌کند که به “شش‌گانه طلایی” معروف است. این اصول، نه تنها برای باروری، بلکه برای یک زندگی سالم و پرنشاط ضروری هستند:

1. تنظیم و اصلاح هوا: هوایی که تنفس می‌کنیم، فصلی که در آن زندگی می‌کنیم و آلودگی‌های محیطی، همگی بر سلامت ما تأثیرگذارند. آگاهی و تلاش برای سازگاری با این عوامل، گامی مهم در حفظ تعادل بدن است.
2. خوردن و آشامیدن: یکی از قدرتمندترین و مؤثرترین ابزارها برای تقویت باروری، همین بخش است. نوع و کیفیت غذایی که مصرف می‌کنیم، می‌تواند به طور مستقیم بر توانایی باروری اثر بگذارد.
3. خواب و بیداری: کیفیت و کمیت خواب، نقش حیاتی در بازسازی بدن و تعادل هورمونی ایفا می‌کند.
4. حرکت و سکون: فعالیت بدنی مناسب، ورزش، و حتی ماساژ، به جریان انرژی و دفع مواد زائد کمک کرده و سلامت عمومی بدن را ارتقا می‌دهد.
5. روند جذب و دفع مواد بدنی: حفظ مواد مفید در بدن و دفع مؤثر سموم و مواد زائد، برای عملکرد صحیح تمام ارگان‌ها، از جمله دستگاه تناسلی، حیاتی است.
6. حالات روحی و سلامت روان: ذهن و جسم ارتباط تنگاتنگی با یکدیگر دارند. آرامش، شادی و رضایت روحی، به طور مستقیم بر سلامت باروری تأثیر می‌گذارد.
   

   رازهای بارداری با طب سنتی

برای هر زوجی که در مسیر پدر و مادر شدن قدم می‌گذارند، آشنایی و به کار بستن این اصول ضروری است تا شانس باروری موفق و داشتن فرزندی با مزاج متعادل را افزایش دهند.

اصل مهم تغذیه است

در میان شش‌گانه طلایی، تغذیه جایگاه ویژه‌ای دارد. طب سنتی ایران، ایده‌های غذایی بسیار غنی برای تقویت باروری و درمان ناباروری ارائه داده است:

۱. عادات غذایی صحیح:

• جویدن کامل غذا و دست کشیدن از آن پیش از سیری کامل
• پرهیز جدی از روی هم‌خوری و مصرف غذا قبل از هضم کامل وعده قبلی
• اجتناب از مصرف آب، مایعات، خیار، گوجه‌فرنگی، ماست و دوغ در حین غذا و تا دو ساعت پس از آن. به جای آن، می‌توان از زیتون، سبزی خوردن و رب انار استفاده کرد.
• پرهیز از آب یخ و افزودن مستقیم یخ به نوشیدنی‌ها
• خودداری از ورزش، مقاربت، حمام و خواب بلافاصله پس از غذا
• مراقبت از اضافه‌وزن و چاقی، چرا که حتی کمی اضافه‌وزن می‌تواند به شدت بر باروری اثر منفی بگذارد.
  

  بارداری با طب سنتی

۲. مواد غذایی معجزه‌آسا برای باروری:

طب سنتی لیستی از خوراکی‌های مقوی باروری را توصیه می‌کند:

• صبحانه‌های انرژی‌بخش: ارده‌شیره، تخم‌مرغ (به ویژه زرده‌عسلی)، انواع مرباهای مقوی مانند هویج، زردک، زنجبیل و شقاقل، حریره بادام، کاچی (مخصوصاً چهارمغز)، هلیم، فرنی و سمنو.
• ناهار و شام‌های مغذی: نخوداب، آبگوشت، شوید باقالی پلو با گوشت، انواع خورش‌های مقوی مانند خورش پسته و خلال بادام، کوکوی نخود و باقالی، کباب گوشت گوسفند و جوجه کباب.
• میان‌وعده‌های پرفایده: شیربادام، شیردارچین، جوانه‌ها، معجون چهارمغز، شیرعسل، انواع شربت‌ها (شیره انگور، زعفران)، و میوه‌هایی چون انگور، موز، انار، انجیر، خرما و گلابی.
• ادویه‌های تقویت‌کننده: زعفران، دارچین، خولنجان، گل سرخ، زنجبیل، میخک و پودر سیر.

نکات ویژه در مورد برخی خوراکی‌ها:

• تخم‌مرغ: منبع عالی سلنیوم که به عنوان یک آنتی‌اکسیدان، در کاهش پیری سلولی و بهبود کیفیت تخمک و اسپرم نقش مهمی دارد.
• نخود: به شکل‌های گوناگون مانند فلافل، نخودپلو، آبگوشت و به خصوص نخوداب، یک غذای سنتی بسیار مقوی برای تمامی اعضای خانواده است. نخوداب برای مشکلات قاعدگی، ناباروری و اختلالات جنسی مفید بوده و توصیه می‌شود دفعات مصرف آن در صورت وجود این مشکلات به هفته‌ای دو تا سه بار افزایش یابد.
• مغزیجات: بادام، پسته، گردو و فندق نه تنها میل جنسی را افزایش می‌دهند، بلکه با بهبود کیفیت و کمیت اسپرم و تخمک، باروری را به شکل چشمگیری تقویت می‌کنند.
  

  مواد غذایی مضر در بارداری

۳. پرهیزات غذایی: آنچه باید از آن دوری کرد:

همان‌طور که برخی غذاها مفیدند، بعضی دیگر می‌توانند به باروری آسیب برسانند. باید از مصرف مکرر این موارد خودداری کرد:

• سرکه و ترشیجات
• غذاهای فرآوری‌شده و نیمه‌آماده (سوسیس، کالباس، همبرگر، سیب‌زمینی سرخ‌کرده نیمه‌آماده)
• گوشت‌های منجمد شده طولانی‌مدت
• غذاهای کنسرو شده (مانند تن ماهی)
• مواد غذایی دارای افزودنی‌ها (نگهدارنده‌ها، طعم‌دهنده‌ها و رنگ‌های مصنوعی، شیرینی‌های قنادی)
• نوشابه‌های گازدار و آب‌میوه‌های آماده و غذاهای صنعتی

مصرف این مواد به تولید “سودای غیرطبیعی” در بدن منجر شده و سلامت کبد را کاهش می‌دهد. از آنجا که کبد نقش بسیار حیاتی در باروری و کیفیت جنین دارد، اصلاح عملکرد و ارتقاء سلامت آن پیش از بارداری، بسیار مهم است.

خواب، روان و باروری

نقش حیاتی خواب: خواب کافی و باکیفیت، برای سلامت عمومی و باروری ضروری است. از دیدگاه طب سنتی، خوابیدن در روز و پس از طلوع آفتاب، به تدریج منجر به افزایش بیماری‌ها می‌شود. تحقیقات جدید نیز تأیید می‌کنند که ساعات طلایی خواب، بین ۱۰ شب تا ۲ نیمه‌شب است؛ در این بازه زمانی، بیشترین میزان هورمون ملاتونین ترشح می‌شود که در بهبود فرآیند بلوغ فولیکولی و تخمک‌گذاری نقش دارد. برای بهبود کیفیت خواب، بوییدن گلاب یا پاشیدن آن روی بالش، و مصرف دمنوش گل گاوزبان و اسطوخودوس توصیه می‌شود.

چاقی و لاغری: تعادل در جذب و دفع: اگرچه بسیاری از افراد با چاقی نیز بارور هستند، اما اضافه‌وزن یک عامل مهم کاهش یا عدم باروری محسوب می‌شود. چاقی در زنان با اختلال تخمک‌گذاری و افزایش سقط همراه است و در مردان نیز کیفیت اسپرم را کاهش می‌دهد. طب سنتی “سمن” (چاقی) را از علل مهم ناباروری دانسته و درمان آن را ضروری می‌شمارد.

خواب مفید در زمان بارداری

حالات روحی و سلامت روان: “اعراض نفسانی” یا حالات روحی و روانی، به طور مستقیم بر باروری تأثیر می‌گذارند. استرس، غم، ترس و اضطراب می‌توانند کیفیت توزیع خون در بدن را کاهش داده و تأثیرات منفی جسمانی بر جا بگذارند. هورمون کورتیزول که در شرایط استرس افزایش می‌یابد، با کاهش شانس موفقیت باروری (از جمله IVF) مرتبط است. برعکس، آرامش، شادی و رضایت روحی، با بهبود خون‌رسانی بدن، سلامت و باروری را افزایش می‌دهند. طب سنتی حتی معتقد است که تمام غذاها و داروهای “مفرح” (نشاط‌آور)، به تقویت باروری نیز کمک می‌کنند. برای کاهش استرس و افسردگی خفیف، نوشیدنی ترکیبی از گلاب، عرق بیدمشک، عسل و زعفران توصیه می‌شود. همچنین، مصرف سیب، فالوده سیب، زرده تخم‌مرغ عسلی، عصاره گوشت، پسته، زرشک و دارچین نیز می‌تواند نشاط‌آور باشد.

کلام آخر

آشنایی و به کارگیری صحیح و مستمر این نکات ارزنده از طب سنتی ایرانی، گامی مؤثر در مسیر ارتقای سلامتی و باروری زوجین است. این گنجینه عظیم دانش، راهکارهای عملی و اثربخشی را برای رسیدن به یکی از زیباترین آرزوهای انسانی، یعنی آغاز نسل و تشکیل خانواده‌ای سالم، ارائه می‌دهد.

منبع: https://spm.tums.ac.ir/ZNTmo